Kontrola służb specjalnych RP

Szef AW

Na podstawie Art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (dalej: Ustawa) Szef Agencji Wywiadu podlega bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów.

Koordynator

Rozporządzeniem z dnia 18.11.2015 r. (Dz. U. poz. 1921) Prezes Rady Ministrów upoważnił Ministra – Członka Rady Ministrów – Koordynatora Służb Specjalnych, do nadzoru, kontroli i koordynacji służb specjalnych, o których mowa w art. 11 Ustawy, który wykonuje zadania wyznaczone przez Prezesa Rady Ministrów.

Kompetencje koordynatora

Bezpośredni nadzór nad działalnością Agencji Wywiadu sprawuje Minister – Członek Rady Ministrów – Koordynator Służb Specjalnych, który wykonuje zadania wyznaczone przez Prezesa Rady Ministrów w zakresie kontroli i koordynacji działalności służb specjalnych (Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego). Nadzór nad Służbą Wywiadu Wojskowego i Służbą Kontrwywiadu Wojskowego sprawuje Minister Obrony Narodowej.

Kolegium

Minister – Członek Rady Ministrów – Koordynator Służb Specjalnych wchodzi w skład Kolegium do Spraw Służb Specjalnych, które działa przy Radzie Ministrów i któremu przewodniczy Prezes Rady Ministrów. Jest to organ opiniodawczo-doradczy w sprawach programowania, nadzorowania i koordynowania działalności ABW, AW, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz podejmowanych – dla ochrony bezpieczeństwa państwa – działań Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, Służby Więziennej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, urzędów skarbowych, izb skarbowych, organów kontroli skarbowej, organów informacji finansowej oraz służb rozpoznania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W składzie Kolegium znajdują się również sekretarz Kolegium oraz członkowie: minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw zagranicznych, Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego. W posiedzeniach Kolegium uczestniczą także Szef ABW, Szef AW, Szef CBA, Szef SKW, Szef SWW i Przewodniczący Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.

Kompetencje Kolegium do Spraw Służb Specjalnych

W odniesieniu do Agencji Wywiadu i jej Szefa, do zadań Kolegium należy formułowanie ocen lub wyrażanie opinii w sprawach:

  • powoływania i odwoływania Szefa Agencji Wywiadu;
  • kierunków i planów działania Agencji Wywiadu;
  • szczegółowych projektów budżetu Agencji Wywiadu, przed rozpatrzeniem ich przez Radę Ministrów;
  • wykonywania przez Agencję Wywiadu powierzonych jej zadań zgodnie z kierunkami i planami jej działania;
  • rocznych sprawozdań przedstawianych przez Szefa Agencji Wywiadu z działalności podległej mu Agencji;
  • koordynowania działalności Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego a także: Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, Biura Ochrony Rządu, organów celnych, urzędów skarbowych, izb skarbowych, organów kontroli skarbowej, organów informacji finansowej i służb rozpoznania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich współdziałania w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa;
  • współdziałania organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, instytucji państwowych oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej z Agencją Wywiadu;
  • współdziałania Agencji Wywiadu z właściwymi organami i służbami innych państw;
  • organizacji wymiany między organami administracji rządowej informacji istotnych dla bezpieczeństwa zewnętrznego i międzynarodowej pozycji Rzeczypospolitej Polskiej.

Komisja do Spraw Służb Specjalnych (KSS)

Do zakresu działania Komisji należy opiniowanie projektów ustaw, rozporządzeń, zarządzeń oraz innych aktów normatywnych dotyczących służb specjalnych, w tym regulujących działalność tych służb, opiniowanie kierunków działań i rozpatrywanie corocznych sprawozdań szefów służb specjalnych, opiniowanie projektu budżetu w zakresie dotyczącym służb specjalnych, rozpatrywanie corocznego sprawozdania z jego wykonania oraz innych informacji finansowych służb specjalnych, opiniowanie wniosków w sprawie powołania i odwołania poszczególnych osób na stanowiska szefów służb specjalnych i ich zastępców, zapoznawanie się z informacjami służb specjalnych o szczególnie istotnych wydarzeniach z ich działalności, w tym dotyczących podejrzeń występowania nieprawidłowości w działalności służb specjalnych oraz podejrzeń naruszenia prawa przez te służby, poprzez dostęp i wgląd do informacji, dokumentów i materiałów uzyskanych w wyniku wykonania zadań ustawowych, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz ustaw regulujących działalność służb specjalnych; ocena współdziałania służb specjalnych z innymi organami, służbami i instytucjami uprawnionymi do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych w zakresie podejmowanych przez nie działań dla ochrony bezpieczeństwa państwa, ocena współdziałania służb specjalnych z Siłami Zbrojnymi, organami administracji rządowej, organami ścigania i innymi instytucjami państwowymi oraz organami jednostek samorządu terytorialnego, właściwymi organami i służbami specjalnymi innych państw, ocena ochrony informacji niejawnych oraz badanie skarg dotyczących działalności służb specjalnych.

Załącznik do uchwały Sejmu RP z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu RP

(tekst jednolity M.P. 2012 poz. 32 z późn. zm.)