Enigma

Enigma (z gr. zagadka) – niemiecka, przenośna, elektromechaniczna maszyna szyfrująca, oparta na zasadzie obracających się wirników, produkowana przez wytwórnię Scherbius & Ritter zajmującą się budową i produkcją urządzeń elektrotechnicznych. Enigmę skonstruował Artur Scherbius, bazując na  patencie „maszyny do tajnego pisania” odkupionym od holenderskiego wynalazcy Hugona Kocha.

Enigma była używana komercyjnie od lat 20. XX wieku, a później została zaadaptowana przez instytucje państwowe wielu krajów. Podczas II wojny światowej maszyna ta była wykorzystywana przez siły zbrojne oraz inne służby państwowe i wywiadowcze Niemiec.

Po raz pierwszy dokumenty (szyfrogramy) zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom – Marianowi Rejewskiemu, Jerzemu Różyckiemu i Henrykowi Zygalskiemu – w grudniu 1932 r. w Pałacu Saskim w Warszawie mieszczącym siedzibę Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej postanowiono, iż polski wywiad przekaże po jednym egzemplarzu maszyny Enigma wraz z dokumentacją agencjom wywiadu Wielkiej Brytanii i Francji. Przekazanie odbyło się 25 lipca 1939 r. w polskim ośrodku dekryptażu w Pyrach pod Warszawą. Wkrótce potem w brytyjskiej siedzibie kryptologii w Bletchley Park rozpoczęto dalsze prace nad dekodowaniem szyfrów stale unowocześnianych maszyn Enigma. Aktualnie na terenie Muzeum w Bletchley Park znajduje się tablica upamiętniająca polskich kryptologów i ich wkład w zwycięstwo w II wojnie światowej.

3 lipca 2014 r. w obiekcie Agencji Wywiadu odbyło się spotkanie przedstawicieli służb wywiadowczych Polski, Francji, Wielkiej Brytanii i USA poświęcone 75 rocznicy przekazania aliantom przez polski wywiad dokumentacji niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. W uroczystości wzięli udział także kombatanci Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz członkowie rodzin polskich kryptologów.