Utworzenie Agencji Wywiadu

Agencja Wywiadu rozpoczęła działalność 29 czerwca 2002 r. w wyniku oficjalnego wyodrębnienia wywiadu cywilnego ze struktur likwidowanego Urzędu Ochrony Państwa funkcjonującego od 1990 roku. Powołano ją na mocy Ustawy z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, która definiowała również jej zadania w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa zewnętrznego państwa oraz regulowała zasady pracy i wewnętrznego funkcjonowania. W ten sposób wywiad stał się samodzielną instytucją administracji RP podlegającą Prezesowi Rady Ministrów, a status jej Szefa został podniesiony do rangi ministerialnej.

Formalne wydzielenie wywiadu ułatwiła jego duża autonomia w strukturach UOP. Ze względu na odrębną filozofię pracy służby – działającej poza granicami kraju – Zarząd Wywiadu UOP od samego początku miał odrębne cele i zadania, sposób funkcjonowania oraz organizację nieporównywalną do innych zarządów i biur przejawiające się m.in. własnymi kadrami (w tym naborem), finansami, techniką, a także odrębnymi wewnętrznymi instrukcjami. Przeniesienie ZW w połowie lat 90. z ul. Rakowieckiej do budynku przy ul. Miłobędzkiej dodatkowo zaznaczyło i utrwaliło jego odrębność. Dzięki nowej siedzibie z pełną infrastrukturą teleinformatyczną oraz odrębnym ośrodkiem szkoleniowym dla kadr, dość sprawnie udało się przekształcić w 2002 r. Zarząd Wywiadu UOP w nową strukturę – Agencję Wywiadu.

Pierwszym Szefem Agencji Wywiadu został Zbigniew Siemiątkowski. Zakończył on swoją misję w maju 2004 r., a p.o. Szefa AW został jego dotychczasowy zastępca płk Andrzej Derlatka, który był nim do sierpnia 2004 r. Kolejnym Szefem AW został Andrzej Ananicz (lata 2004 – 2005). W listopadzie 2005 r. Szefem Agencji mianowano płk. Zbigniewa Nowka. Następnie w marcu 2008 r. na stanowisko p.o. Szefa AW wrócił A.Ananicz. Po trzech miesiącach w czerwcu 2008 r. zastąpił go gen. bryg. Maciej Hunia. W listopadzie 2015 r. p.o. Szefa AW został płk Grzegorz Małecki, który trzy miesiące później został mianowany Szefem Agencji. Płk G. Małecki we wrześniu 2016 r. podał się do dymisji. Premier Beata Szydło powierzyła pełnienie obowiązków Szefa AW jego dotychczasowemu zastępcy Piotrowi Krawczykowi, a 28 grudnia 2016 r. mianowała go Szefem Agencji.

W ciągu 15 lat istnienia AW struktura instytucji ulegała zmianom, które były podyktowane koniecznością zwiększenia jej efektywności w odpowiedzi na nowe wyzwania dla RP generowane dynamiką sytuacji międzynarodowej.