Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu
Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu
Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu

Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu

Biogram gen. bryg. Tadeusza Pełczyńskiego

Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu


Strona główna

Mapa serwisu

Kontakt



Szef Agencji Wywiadu - Agencja Wywiadu



Tadeusz "Grzegorz" Pełczyński urodził się 14 lutego 1892 roku w Warszawie. Był synem Ksawerego Pełczyńskiego i Marii z Liczbińskich oraz prawnukiem Michała Pełczyńskiego, generała Armii Królestwa Kongresowego.

Naukę rozpoczął w Szkole Realnej w Łowiczu. Ukończył gimnazjum im. Chrzanowskiego w Warszawie, gdzie po raz pierwszy zetknął się z konspiracją w szeregach "Przyszłości". W 1911 roku zdał maturę i podjął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Został przyjęty do akademickiego Związku Młodzieży Polskiej "Zet", należał również do Polowych Drużyn "Sokoła".

Wybuch I wojny światowej zaskoczył go na wakacjach pod Włocławkiem. Po zajęciu tych terenów przez Niemców został przez nich zmobilizowany do pracy w charakterze medyka w obozie jenieckim dla Rosjan. Po zwolnieniu ze służby niemieckiej, w czerwcu 1915 roku, wstąpił do III Brygady Legionów Polskich. Był oficerem 6 Pułku Piechoty Legionów. Po uzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Brał udział w kampanii przeciwko bolszewikom na terenie Wileńszczyzny, za co został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari i czterokrotnie Krzyżem Walecznych. We wrześniu 1919 roku podjął naukę w Szkole Podchorążych. W 1920 roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty na stanowisko dowódcy batalionu. W latach 1921-1923 studiował w Wyższej Szkole Wojennej. Studia skończył z wysoką, piątą lokatą. Po uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego powrócił do Szkoły Podchorążych Piechoty na stanowisko dowódcy batalionu. W lipcu 1924 roku powołano go do Biura Ścisłej Rady Wojennej.

W 1927 roku został szefem Wydziału Ewidencyjnego Oddziału II (wywiad) Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W 1929 roku ppłk Tadeusz Pełczyński został mianowany Szefem Oddziału II Sztabu Generalnego WP. W 1932 roku, zgodnie z zasadą rotacji, rozpoczął staż na stanowisku dowódcy 5 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie, który odbywał do 1935 roku. W latach 1935-1938 płk Pełczyński ponownie stał na czele Oddziału II Sztabu Generalnego WP.

W 1939 roku został mianowany dowódcą 19 Dywizji Piechoty w Wilnie. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku był dowódcą piechoty w armii "Prusy", dowodził m.in. na tyłach Wehrmachtu w Lasach Przysuskich.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej podjął działalność konspiracyjną w Warszawie. W latach 1940-1941 był komendantem okręgu lubelskiego Związku Walki Zbrojnej. W wyniku rozpracowania przez Gestapo struktur lubelskiego okręgu ZWZ płk Pełczyński wrócił do Warszawy i objął funkcję szefa sztabu Komendy Głównej ZWZ - AK (od lutego 1942 roku), którą pełnił do października 1944 roku. Jednocześnie, od lipca 1943 roku, był zastępcą komendanta głównego AK. 1 października 1943 roku Naczelny Wódz mianował go na stopień generała brygady. Gen. Tadeusz Pełczyński był współautorem koncepcji walki AK i planów powstania powszechnego, współdecydował o wybuchu Powstania Warszawskiego, w którym brał czynny udział.

Po kapitulacji powstania przebywał w więzieniu, m. in. w Colditz. Po uwolnieniu przez Amerykanów w maju 1945 roku udał się do Londynu. Na emigracji był szefem gabinetu Naczelnego Wodza i przewodniczącym Komisji Historycznej AK przy sztabie głównym w Londynie (do 1947 roku). Aktywnie działał w organizacjach kombatanckich związanych z AK - w latach 1956-1969 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Studium Polski Podziemnej. Pod jego kierownictwem opublikowano trzeci tom "Polskich Sił Zbrojnych w II wojnie światowej - Armia Krajowa" i tomy "Armia Krajowa w dokumentach". Współpracował z Radiem Wolna Europa. Prowadził również Dom Kombatanta "Antokol" w Chislehurst pod Londynem, w którym mieszkało wielu wybitnych Polaków.

Gen. Tadeusz Pełczyński zmarł w Londynie 3 stycznia 1985 roku. Jego marzeniem był powrót do wolnej ojczyzny i spoczęcie na Powązkach. To marzenie ziściło się. Prochy gen. Tadeusza Pełczyńskiego sprowadzono do kraju w listopadzie 1995 roku i złożono w grobie na Powązkach Wojskowych w Warszawie.

 


Witamy w internetowym serwisie informacyjnym Agencji Wywiadu
Witamy w internetowym serwisie informacyjnym Agencji Wywiadu


Z historii instytucji - geneza Agencji Wywiadu
Z historii instytucji - geneza Agencji Wywiadu
 


Webmaster: serwis@aw.gov.pl